การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากเสื่อกก #57

ประวัติความเป็นมา  สมัยก่อนบรรพบุรุษ ปู่ ย่า ตา ยาย ได้ถ่ายทอดวิธีการทอเสื่อกกให้แก่ลูกหลานสืบทอดกันมา ภายในหมู่บ้านโนนสะอาด หลังจากฤดูทำไร่ทำนาเก็บเกี่ยวผลผลิตเสร็จแล้ว ก็หางานอดิเรกทำ เป็นต้นว่า ทอเสื่อกก เพราะในหมู่บ้านมีวัตถุดิบ เช่น ต้นกก ต้นธูปฤาษี ต้นผือ ต้นผักตบชวา มีจำนวนมาก เมื่อทอเสื่อได้มากก็นำไปจำหน่ายเพื่อหารายได้เสริมให้แก่ครอบครัว และเป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ แต่การจำหน่ายเสื่อกกนั้น ขายได้ในเฉพาะตำบลนาแพง ตลาดยังอยู่ในวงแคบ ตอนแรกก็พอจะขายได้ แต่ต่อมาความต้องการของตลาด ผู้บริโภคลดลง จึงเป็นแรงบันดาลใจให้ นางสาวปริยะมาต สุขสมบัติ คิดหาวิธีการขายเพื่อขยายตลาดให้กว้างขวางขึ้น ต่อมาได้รับการสนับสนุนจาก กศน.อำเภอโคกโพธิ์ไชย ได้เชิญวิทยากรมาสอนเทคนิค และทักษะต่างๆในการแปรรูปเสื่อกกให้เป็นกระเป๋า แจกัน กล่องเอกสาร กระติบข้าว จานรองแก้ว ถาดใส่ผลไม้ ตะกร้ารูปทรงต่างๆ กล่องกระดาษชำระ เป็นต้น นำมาถ่ายทอดให้แก่แม่บ้าน ลูกหลาน เมื่อผลิตภัณฑ์มากขึ้น จึงมีแนวคิดจะจัดตั้งกลุ่มขึ้น จึงได้มีหนังสือเรียนเชิญเจ้าหน้าที่สำนักงานชุมชน อำเภอโคกโพธิ์ไชย จังหวัดขอนแก่น มาแนะนำการจัดตั้งกลุ่ม เมื่อวันที่ 11 มกราคม 2551 ครั้งแรกมีสมาชิกกลุ่ม 20 คน ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2555 ทางคณะกรรมการกลุ่มได้ยื่นโครงการขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานราชการ และองค์การต่างๆประสบผลสำเร็จ อีกทั้งยอดการจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากต้นกกได้รับความนิยมเป็นจำนวนมาก
ความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้ปัจจุบันทางกลุ่มมีบุคลากรที่มีคุณภาพ สามารถถ่ายทอดวิชาความรู้ ทักษะวิธี การจักสานผลิตภัณฑ์จากต้นกกนี้แก่กลุ่มแม่บ้านทั่วไป หลายอำเภอ หลายจังหวัด ที่มีความสนใจอีกทั้งเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย ภูมิปัญญาท้องถิ่นสืบไป ปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนกลุ่มส่งเสริมอาชีพบ้านโนนสะอาด มีสมาชิกทั้งสิ้น 45 คน มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างสวยงามและมีหลายผลิตภัณฑ์ อาทิเช่น กระเป๋าเดินทาง แจกันดอกไม้ ที่รองแก้ว กระเป๋าหิ้ว ถาดผลไม้ ผลิตภัณฑ์ทุกชิ้นมีการควบคุมคุณภาพโดยจะต้องผ่านตรวจจากคณะกรรมการกลุ่ม เพื่อให้ได้มาตรฐาน โดยเริ่มตั้งแต่การคัดเลือกวัตถุดิบทุกชนิด ตลอดจนขั้นตอนการผลิต จุดเด่นของผลิตภัณฑ์ทอเสื่อกก ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีความโดดเด่น ประณีต สวยงาม มีหลากหลายชนิด ผลิตจากเส้นใยที่มีคุณภาพเหนียวแน่นทนนาน ผิวมันละเอียด ใช้วัตถุดิบในท้องถิ่น เสื่อกกพับเก็บง่าย พกพาสะดวก กระเป๋าลวดลายที่ทันสมัยเหมาะสำหรับทุกวัย การเลือกเส้นกกที่ไม่มีเชื้อราและได้มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน วิถีชีวิต วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม ผลิตภัณฑ์จากเสื่อกก มีลายขอหลง ขอนาค ขอหัวใจ ลายไทย ลายราชวัตร ผลิตภัณฑ์จากกกมีลวดลายหลากหลาย ซึ่งเป็นลวดลายที่คิดค้นและได้จากวัฒนธรรม ประเพณีของภาคอีสาน ถ่ายทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษ สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน
กระบวนการจัดการเรียนรู้การแปรรูปเสื่อกกเน้นการฝึกปฏิบัติจริง (Action Learning) บูรณาการทฤษฎีการตลาดและการออกแบบผลิตภัณฑ์ เริ่มจากการศึกษาวิธีการทอ/ย้อมสี เรียนรู้การออกแบบร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่น และฝึกทำผลิตภัณฑ์ เช่น กระเป๋า หมวก แจกัน ที่รองจานที่รองแก้ว เพื่อสร้างอาชีพและเพิ่มมูลค่าสินค้า